الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
77
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آفتاب و ماه در كره زمين ) امور جهان را به فرمان خدا تدبير مىكنند . 3 - منظور جنگجويان يا اسبهاى مجاهدان راه خدا است كه از خانهها و وطنهاى خود به شدت بر كنده مىشوند . سپس با نشاط و نرمى راه ميدان نبرد را پيش مىگيرند . و بر يكديگر سبقت مىگيرند . و امور جنگ را تدبير و اداره مىكنند . گاه بعضى از مفسران اين تفسيرها را به هم آميخته ، قسمتى از سوگندهاى پنجگانه را از يك تفسير ، و قسمت ديگر را از تفسير ديگر گرفتهاند ، ولى اصول همان تفسيرهاى سه گانه فوق است . ( 1 ) البته ميان اين تفسيرها تضادى وجود ندارد ، و ممكن است آيات فوق اشاره به همه اينها باشد ، ولى در مجموع تفسير اول با توجه به نكاتى كه ذيلا گفته مىشود از همه مناسبتر است : نخست تناسب با روز قيامت است كه سوره در مجموع ناظر به آن مىباشد و ديگر تناسب با آيات مشابه آن در آغاز سوره « مرسلات » است .
--> ( 1 ) بعضى احتمال چهارمى دادهاند كه منظور در تمام اين سوگندها حركتهاى « طبيعى » و ارادى و « صنعتى » موجودات جهان است ، فى المثل يك نطفه در حركت طبيعى خود نخست از جاى اصلى كه صلب پدر است كنده مىشود ، بعد كه در رحم مادر قرار گرفت مسير خود را به نرمى ادامه مىدهد ، سپس سرعت مىگيرد ، و مواد حياتى نطفه بر يكديگر پيشى مىگيرند و سرانجام انسان كاملى را مىسازند و او را تدبير مىكنند ، و در حركات ارادى نيز انسان در ابتدا تصميم مىگيرد ، سپس به آرامى راه مىافتد ، بعد سرعت مىگيرد ، سپس سعى مىكند در مسير خود بر ديگران سبقت جويد ، و سرانجام به تدبير امر خويش و زندگى اجتماعى مىپردازد ، همچنين وسائل صنعتى مانند هواپيماها در حركت خود اين مراحل را طى مىكنند ( اما اين تفسير دليل روشنى ندارد ) .